Manastir Ravanica


Na 11 kilometru od Ćuprije, u podnožju Kučajskih planina, nalazi se manastir Ravanica, koji je tokom srednjeg veka predstavljao  značajno središte duhovnog, kulturnog i književnog  života tadašnje Srbije. Ime je dobio po reci Ravanici koja se kod Ćuprije uliva u Veliku Moravu.

 

Istorija manastira

 

Manastir je osnovao knez Lazar,  kao svoj mauzolej, a gradjen je u periodu od 1375. do 1381. godine. Manastirska  crkva  je posvećena Svetom Spasu – Vaznesenju Gospodnjem a ograđena je čvrstim odbrambenim zidom sa sedam kula, od kojih danas postoje samo tri. O izgradnji manastira svedoči povelja koju je knez Lazar doneo, a u kojoj se navodi da je knez svojoj zadužbini darovao 146 sela,  2 zaseoka i tri crkve-metoha.

Knez Lazar Hrebeljanović  je u doba podizanja manastira vladao tadašnjom Srbijom, s obzirom da Stefan Uroš, sin cara Dušana, i njegov jedini naslednik, nije imao svoje dece. Tako  je posle njegove smrti, vlast pripala knezu Lazaru, koji je prestonicu prebacio u svoj Kruševac.  Jedan od omiljenih vladara, knez Lazar je predvodeći srpsku vojsku, hrabro izgubio život u Kosovskom boju 1389.godine. Posle pogibije, knez je sahranjen u Prištini, u crkvi Voznesenja, a tek dve godine kasnije, njegove mošti prebačene su u Ravanicu. Ovde su njegove mošti kanonizovane i  knez je proglašen  svecem.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Upravo zbog svog zadužbinara, manastir je imao veliki ugled u to vreme, ali je takodje bio i pod stalnim napadima Turske vojske. Najveće stradanje  i pljačkanje,  manastir je pretrpeo  tokom velike seobe Srba  1690.godine. Tada su,  pod napadom Turaka, monasi uspeli da mošti kneza Lazara prenesu  u Sent -Andreju, a odatle, sedam  godina kasnije, u tada napušteni manastir Vrdnik na Fruškoj Gori, koji od tada nosi naziv Ravanica. Punih 250 godina mošti kneza Lazara boravile su na Fruškoj Gori, a tek 1942. godine, za vreme II svetskog rata,  prenete su  u Sabornu crkvu u Beogradu.  Konačno, 6. septembra 1989. godine posmrtni ostaci kneza Lazara se vraćaju u svoju zadužbinu.

 

Arhitektura i živopis manastira

 

Arhitektonski, sa izgradnjom crkve Vaznesenja Gospodnjeg, počinje nova epoha graditeljstva u Srbiji.   Ovakav stil gradnje kasnije će biti nazvan “moravska škola”. Crkva predstavlja originalno arhitektonsko rešenje,  a predstavlja spoj  svetogorske tradicije trolisne osnove i modela upisanog krsta sa pet kupola.  Crkva  je zidana uobičajenim vizantijskim stilom – naizmeničnim redovima kamena i opeke,  i ukrašena velikom rozetom iznad zapadnog portala. Prozori su ukrašeni plastičnom dekoracijom sa ornamentikama u formi cvetova, a vizuelni efekat pojačava niz malih dekorativnih šupljih krstova od pečene gline.

ravanica33

Kompleks manastira Ravanica sastoji se iz crkve posvećene Vaznesenju, trpezarije i konaka, a tu su i ostaci nekadašnjeg moćnog utvrđenja sa sedam kula. Nekad se  u najvišoj kuli  nalazila kapela, koja je danas u ruševinama. Stari konak podignut je u 19.veku, na temeljima trepezarije, ali i on je srušen. Novi konak sa trepezarijom podignut je 1993.godine zahvaljujući pomoći Skupštine Opštine Ćuprija, Resavske banke i drugih.

S obzirom na burnu istoriju manastira, živopis crkve manastira Ravanice nije najbolje očuvan. Ono što ga razlikuje od većine srednjovekovnih manastira je to da nije sav živopis uradjen u fresko tehnici, a sadrži  i značajne novine  vezane za šeme u izboru tema i ciklusa. Među najznačajnijim freskama izdvaja se ktitorska kompozicija gde je prikazan knez Lazar i kneginja Milica, sa sinovima Stefanom i Vukom. Značajni su i sveti ratnici, predstavljeni u pevnicama, kao i scene iz Hristovog života.

 Iako je do 1946.godine  bio muški, manastir Ravanica je danas ženski manastir,o kome se brine vredno sestrinstvo.

 ravanica

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

IMPORTANT! To be able to proceed, you need to solve the following simple math (so we know that you are a human) :-)

What is 4 + 12 ?
Please leave these two fields as-is: